De Skyline van Milaan - September 2008

Milaan geldt als de economische hoofdstad van Italië, het bruisend hart van het Italiaanse Noorden waar hard en efficiënt wordt gewerkt. Zo is het beeld ten minste in de rest van Europa, niet in het minst door de Liga Nord die zich vaak en veel afzet tegen het "luie" Zuiden. Echt bruisend is de stad echter niet, de meeste inwoners vinden dat het allemaal wel iets spannender zou mogen met een groter cultureel aanbod en evenementen met een uitstraling die verder reikt dan de regio.

Ook de skyline van de stad is weinig opvallend. Tot voor kort waren er nauwelijks hoge of opvallende gebouwen die de stad een eigen "smoel" gaven. Daar komt wel wat verandering in, maar het gaat allemaal erg langzaam. Tekenend is het City Life project dat het oude beursterrein Fiera Milano moet transformeren in een bruisend stadshart met o.a. drie bijzondere torens: Il Dritto (The Straight One - architecte Zaha Hadid), Lo Storto (The Twisted One - architect Arato Isozaki) and Il Curvo (The Curved One - architecte Daniël Libeskind). Deze torens zetten Milaan in één klap op de kaart met een fraaie skyline, maar vooralsnog komt het project nauwelijks van de grond. Men heeft grote moeite om voor de torens bedrijven te vinden die daar hun nieuwe hoofdkantoor willen vestigen en die in hun slipstream andere huurders aantrekken. Ook de omwonenden zijn niet echt enthousiast, het lijkt wel iets op de Nederlandse angst voor hoogbouw.

Misschien heeft het iets te maken met de kritiek van Silvio Berlusconi op het project. Hij heeft vooral problemen met Il Curvo, de gekromde toren van Libeskind. In zijn ogen is dit niets meer dan een slappe fallus en dat is natuurlijk Italië onwaardig !

Reizen vs. Mensen

Eén van de mooiste dingen van reizen is dat het je blik verbreedt en je leert dat veel zaken die in Nederland heel gewoon lijken op een grotere schaal bezien helemaal niet zo vanzelfsprekend zijn.
Een tweede aspect dat mij zeer aanspreekt is het kijken naar mensen. wie er een beetje op let ziet de prachtigste figuren aan zich voorbij gaan. Ik probeer ze zoveel mogelijk te fotograferen en heb al een aardige collectie bij elkaar geschoten:

Wenen - September 2008

Ik ben met een gezelschap in Wenen en vandaag bezoeken we Schönbrunn, één van de vele highlights van deze sfeervolle stad. Schönbrunn kan één groot toeristencircus zijn met tientallen bussen voor de deur en vele groepen in de gangen van het paleis. Wij ontlopen deze drukte grotendeels door het paleis van de achterkant te benaderen en vanaf het magnifieke Glorietta gebouw via de tuin af te dalen naar het paleis. Het uitzicht op het paleis van uit de hoogte is fantastisch (zie foto) en de tuin is heerlijk rustig. Zo maken we een ontspannen wandeling voordat we in de drukte de binnenkant van het paleis gaan bekijken.

Meer foto's van Wenen:

Kiev - Augustus 2008

Ik ben op terugreis uit Moskou een dag in Kiyv (Kiev), de hoofdstad van Ukraïne om eens te kijken welke mogelijkheden de stad biedt voor een bezoek. Dat valt niet tegen. Kiyv ligt aan het water op een aantal heuvels en dat alleen al maakt de stad aantrekkelijk. Natuurlijk zijn er monotone buitenwijken met sovjet-architectuur, maar het centrum is verrassend mooi met haar vele orthodoxe kerken met gouden daken en de kromme straatjes met mooie oude panden.

Al pratend valt wel op dat het land economisch nog zwak is en dat de gemiddelde inkomens laag zijn. Jonge mensen kijken vooral naar het Europa en hopen op een snelle aansluiting bij het rijke westen, ouderen zijn vaak nostalgisch naar de "goede oude" sovjet-tijd toen zaken als gezondheidszorg, onderwijs en pensioenen vanzelfsprekend door de overheid werden verzorgd. Deze zelfde tweedeling is er ook geografisch en politiek. Het oosten kijkt naar Rusland en het westen van het land naar Europa. De huidige president Joeshenko heeft zijn aanhang vooral in het westen maar ligt steeds overhoop met de voormalige communisten die in het oosten van het land een sterke aanhang hebben. Het gevolg is instabiliteit, terwijl je zou wensen dat het land voortvarend af zou koersen op een betere toekomst.

Moskou - Augustus 2008

Ik ben in Moskou om een studiereis voor te bereiden omtrent de thema´s hoogbouw en stedelijke ontwikkeling. Ik ben vaker in Rusland geweest maar weer valt het op hoe moeilijk het is grip te krijgen op dit land. Voorafgaand aan de reis las ik de boeken van de journalisten Jelle Brand Corstius en Peter d´Hamecourt en het is opvallend dat beiden zeggen dat je je in Rusland maar beter niet kunt afvragen waarom de dingen gaan zoals ze gaan. Het gaat zoals het gaat.
Zoals eerder verbaas ik mij over de grote afwezigheid van lange termijn denken. Vrijwel iedereen lijkt gedreven te worden door de behoefte aan winst op de korte termijn, zelfs als dit ten koste gaat van winst op de lange termijn. Vrijwel elk restaurant dat ik bezoek is bereid vaste klanten uit te sluiten en exclusief voor mijn groep open te gaan, mits daat maar voor betaald wordt.
In Moskou ervaar je ook het kapitalisme in zijn meest harde vorm. Weinigen doen iets als daar geen materieel gewin tegenover staat. Er lijkt ook nauwelijks een moreel kader te zijn waarbinnen zaken wordt gedaan, winst lijkt de enige drijfveer voor menselijk handelen te zijn. Met als gevolg dat je steeds weer moet opletten of iemand niet probeert je te benadelen.
Een fraai voorbeeld is de receptioniste in het zeer luxe Ararat Park Hyatt waar ik verblijf. Ik heb de avond voor vertrek mijn rekening al voldaan, maar wanneer ik ´s ochtends vroeg vertrek, beweert ze dat ik nog niet alles heb betaald. Wanneer ik zeg dat dit niet zo kan zijn, krijg ik een ingewikkeld verhaal waaruit moet blijken dat ik nog ca. 50,- euro zou moeten betalen. Ik stel haar dan voor met de rekenmachine alle posten op te tellen en het totaal te vergelijken met het door mij betaalde bedrag. Blijkbaar begrijpt ze dan dat het niet gaat lukken en bindt ze in en gooit het op een misverstand. Ik kan mij geen ander land voorstellen waar dergelijke praktijken in een hotel van het niveau Park Hyatt kunnen voorkomen.

Zeilen in Kroatië - Juli/Augustus 2008

Op vakantie in Kroatië, twee weken zeilen langs de kust met haar vele eilanden. Behoorlijk idyllisch wat mij betreft, kijk zelf maar ...

Roemenië - Juni 2008

Met mijn collega Petra ben ik in het zuiden van Roemenië om een gezelschap te begeleiden dat een bezoek brengt aan de regio Teleorman die van uit Nederland financieel wordt ondersteund door de provincie Overijssel. Ter gelegenheid van de jaarlijkse Donaudagen worden projecten bezocht waar aan is bijgedragen. Soms is het een nieuwe waterpomp voor een dorp met vervuild water, een andere keer een hypermoderne mobiele waterzuiveraar van de firma Norit.

De mensen in deze regio leven grotendeels nog van de opbrengst van het eigen land. Ouderen werken nog gewoon mee en hun tanige gezichten en kromme lijven doen vermoeden dat het leven hier niet altijd eenvoudig is. Dat de economie zwak is blijkt ook uit de grote werkloosheid en het daarmee samenhangende drankprobleem. Bier wordt gedronken als water en het is hier niet ongewoon stomdronken mensen over straat te zien zwalken.

Voor ons is het af en toe hard werken. De toeristische infrastructuur is nogal beperkt en eigen initiatief en klantvriendelijkheid zijn begrippen die nogal onbekend zijn. In hotels en restaurants wordt vooral gewerkt op de manier waarop altijd werd gewerkt, of dit nu goed gaat met een groter gezelschap of niet. Wanneer we proberen daar in te sturen, gaat dat vooral met handen en voeten, want weinigen praten Engels of Duits. Maar aan de andere kant is men best welwillend en we lachen heel wat af wanneer we elkaar uiteindelijk begrijpen.

Dubai - April 2008

Ik ben in Dubai voor een studiereis op het gebied van bouwen en infrastructuur. We bezoeken allerlei projecten van Nederlandse en Belgische aannemers, waaronder Palm Jebel Ali, Palm Deira en de op dit moment ruim 600 meter hoge Burj Dubai. Bedrijven als Van Oord, Royal Haskoning, Besix zijn zeer succesvol in deze regio, hebben grote eigen kantoren en zijn betrokken bij de meest aansprekende projecten.

Uiteraard wordt er veel gesproken over de enorme snelheid waarmee Dubai zich ontwikkelt. Uit de verhalen van onze landgenoten die hier werken komt vooral naar voren dat snelheid altijd voorop staat. Een idee wordt uitgewerkt in een globaal masterplan dat vooral verkoop-doeleinden dient. Zodra de minimale verkoop is behaald, wordt er begonnen met bouwen. Pas dan wordt ook een ingenieursbureau ingeschakeld en begint men na te denken over de detaillering van het plan. Uiteraard lijdt dit vaak tot aanpassingen in de plannen. Niet zelden moet er weer iets weer worden afgebroken dat nog maar kort daarvoor werd opgeleverd. Of liggen er ergens een opgespoten eiland zonder functie omdat het buiten de nieuwe plannen valt. Een Milieu Effect Reportage wordt wel gemaakt, maar loopt altijd parallel aan de ontwikkeling en gaat er nooit aan vooraf.

De deelnemers aan de reis schudden regelmatig hun hoofd bij zulke verhalen maar zien de ook de voordelen van deze aanpak. De slagkracht in Dubai is enorm en men verliest geen tijd aan langdurige procedures. Niet voor niets merkt de delegatieleider op dat hij graag zou zien dat de Nederlandse bedrijven die hier werken hun ervaringen terug zouden koppelen naar de Nederlandse situatie om te komen tot een hernieuwde wijze van aanbesteding en samenwerking tussen de partijen waardoor beter en efficiënter kan worden gebouwd zonder onnodige regelgeving.

De overtreffende trap lijkt in Dubai altijd van toepassing te zijn. Naast de hoogste toren ter wereld wordt de grootste shopping mall ter wereld gebouwd: Dubai Mall met meer dan 1200 winkels, een complete Olympische ijsbaan, 's werelds grootste goud-souk en het grootste aquarium ter wereld. Natuurlijk claimt men dat 's werelds meest luxueuze hotel in Dubai staat, de Burj Al Arab (tja, smaken verschillen).

Natuurlijk is er tussen de bedrijven door ook tijd om te genieten van het aanzienlijk betere weer in Dubai. Vrijwel alle maaltijden worden buiten geserveerd en een glas koele witte wijn smaakt daar prima bij. Dat is het mooie aan dergelijke studiereizen, het contrast tussen een druk programma met veel indrukken en ontspannen momenten op mooie plekken werkt erg goed en zorgt voor veel onderling contact tussen de deelnemers en discussie over wat men heeft gezien. En dat is direct de kern van de meerwaarde van een zakelijke groepsreis: de onderlinge contacten groeien en verbeteren op wijze die in Nederland nooit kan worden bereikt.

Dubai – Maart 2008

Dubai is de stad van de extremen. Shanghai en Dubai zijn op dit moment volgens mij de twee steden van deze wereld die zich het snelst ontwikkelen. Maar Dubai steekt er boven uit qua extreme ontwikkelingen, hier lijkt alleen de overtreffende trap van toepassing te zijn. Neem nou de Burj Dubai, de hoogste toren ter wereld die momenteel wordt gebouwd. Wereldwijd is er al langere tijd een wedloop tussen landen om het hoogste gebouw in huis te hebben. Steeds kwam er weer een nieuw gebouw dat weer zo'n 50 meter hoger was met als voorlaatste koploper de Taipei 501 toren, 501 meter hoog. Dubai breekt op typerende wijze met deze stapsgewijze ontwikkeling en gaat er hard overeen met een toren die ruim 800 meter hoog wordt. En natuurlijk zijn er al (concrete!) plannen voor andere torens die ruim een kilometer hoog zijn !

Het eerste Palmeiland (Palm Jumeirah) is inmiddels al voor een deel bebouwd en bewoond. Het is een forse kustuitbreiding waarop naast vele villa's ook zo'n 35 hotels zullen komen om de steeds maar groeiende toeristenstroom te huisvesten. Het eerste hotel, Atlantis, met (slechts) 1600 kamers gaat in september open. Toch is dit eiland naar Dubai begrippen te klein, het tweede eiland Palm Djebel Ali is een stuk groter dan Palm Jumeirah en het Nederlandse baggerbedrijf Van Oord is inmiddels druk met het opspuiten van Palm Deira dat wederom een stuk groter zal zijn dan Palm Djebel Ali. Dan is er ook nog The World, een eilandenrijk dat vanuit de lucht de wereldkaart uitbeeldt. Hier omheen heeft men nu een uitbreiding bedacht: The Universe. Het Onderwater Hotel schijnt er niet te komen, maar het Reuzenrad hotel van Royal HasKoning, gebaseerd op de London Eye, heeft een prijsvraag gewonnen en gaat er komen. Natuurlijk komt de grootste shoppingmall ter wereld in Dubai en kunt u er slapen in het enige 7-sterren hotel ter wereld, de Burj Al Arab (alhoewel dat te betwisten valt). Krijgt u het beeld mee ?

Enkele andere emiraten en buurstaten hebben goed gekeken naar de ontwikkelingen in Dubai en initiëren soortgelijke ontwikkelingen. Emiraat Ras-al-Khaimah doet het op veel kleinere schaal, maar met een soortgelijke uitstraling. Qatar heeft toerisme tot speerpunt verklaard en heeft zeer ambitieuze plannen. Maar het meest in het oog springend zijn misschien wel de ontwikkelingen in Abu Dhabi waar (in tegenstelling tot in Dubai) de olie-inkomsten zo groot zijn dat werkelijk alles mogelijk lijkt. De ontwikkelingen zijn kleiner maar beogen het hoogste niveau van luxe. Het Emirates Palace Hotel is zeker zo luxe als de Burj Al Arab in Dubai. Op het Saadiyat eiland worden 5 prachtige musea gebouwd, in gebouwen ontworpen door wereldberoemde architecten als Sir Norman Foster, Tadao Ando, Frank Gehry en Jean Nouvel. Hier kunt u binnenkort desgewenst in één dag het Louvre en het Guggenheim zien.

Er is echter één verschil tussen Dubai en de andere plaatsen in de regio, alcohol is er niet of veel beperkter te krijgen. Zou dat de reden zijn dat Dubai vooralsnog de meeste toeristen trekt ?

Thailand – Februari 2008

Voorjaarsvakantie, velen gaan met wintersport, maar wij zijn met ons gezin een weekje naar Thailand. Dat hebben we al vaker gedaan en niet voor de eerste keer krijg ik de vraag: "Goh, naar Thailand voor één week, is dat niet heel ver ? En dat is logisch natuurlijk, want Thailand ligt in kilometers gemeten niet naast deur. Maar kijk je naar de reistijd dan valt de vergelijking met de gemiddelde wintersportbestemming heel anders uit en is er nauwelijks meer verschil. Dit jaar bleek dit weer duidelijk. Mijn collega Ingrid vertrok 3 uur nadat wij van Schiphol vertrokken naar Oostenrijk. Toen ik haar sms'te toen wij aan het zwembad zaten bleek zij nog 2 uur nodig te hebben om op haar bestemming aan te komen.

Thailand dus voor ons. Het is al jaren ons favoriete vakantieland. Ik heb voor mijzelf eens op een rijtje gezet waarom ik toch steeds weer zo graag in het land terug kom en kwam tot 7 goede redenen (de volgorde is redelijk willekeurig, maar no. 1 staat met stip vooraan):

Het eten. Nergens eet je op de meest eenvoudige plaatsen zo lekker. Mij gaat het nooit vervelen. En het is een misverstand dat het eten altijd scherp is.

De mensen. Niet voor niets praat men over het land van de glimlach. Ik weet inmiddels ook wel dat hier het een en ander op valt af te dingen. Negatieve emoties worden lang verhuld, maar als ze naar buiten komen gaat dat bij Thai onderling vaak met zeer veel geweld gepaard. Maar als gast voel je je altijd welkom, en wordt er alles aan gedaan om het je naar je zin te maken.

De stranden. Er zijn zoveel tropische eilanden met bounty-stranden dat ik ze nog steeds niet allemaal heb gezien.

Thailand is een goed georganiseerd land. Op de bonnefooi reizen is hier heel gemakkelijk. Er is een uitgebreid net aan vlieg- bus-, boot- en treinverbindingen waarvoor op vele plaatsen kan worden gereserveerd. Informatie over tijden klopt vrijwel altijd en er zijn onder normale omstandigheden nauwelijks vertragingen.

Veel soorten accommodatie. Er is voor iedere smaak iets te vinden, van prachtige 5 sterren hotels tot eenvoudige bungalows direct aan het strand, altijd schoon en netjes. Wij sliepen deze keer in een bungalow met grote veranda, direct aan het strand, onder palmbomen voor maar 30,- euro per nacht.

Het boeddhisme. Het leven in het grootste deel van het land wordt letterlijk gekleurd door het boeddhisme (in het diepe zuiden wonen ook veel moslims). Monniken lopen in felgekleurde oranje doeken, "heilige" bomen zijn omwikkeld met veelkleurige linten en overal zie je tempels met hun veelkleurige daken.

Bangkok.

Velen vinden Bangkok een drukke, stinkende stad waar je niet te lang moet blijven, maar ik kom er graag. Er zijn zoveel leuke dingen te doen: een tochtje met de riviertaxi, slenteren door Chinatown, genieten van het enorme aanbod aan restaurants, op koopjesjacht gaan of fietsen langs plekken waarvan je nooit gedacht had er te komen.

Praag – Januari 2008

Ik ben een dag in Praag met mijn collega Petra om een reis voor te bereiden die in april zal plaatsvinden. Het gezelschap is vrij groot, maar we hebben een hotel gevonden dat een uitstekende prijs biedt en toch zeer centraal ligt en zijn erg benieuwd of de realiteit net zo mooi is als de internet-site. Onze agent Katerina van IGM Prague heeft wat dat betreft niets te veel beloofd. Het hotel ligt zeer centraal, vlakbij het Wenceslas plein en op 10 minuten lopen van het Oude Stads Plein. Omdat het hotel pas in 2007 werd geopend, ziet alles er nog mooi uit en is het hotel voorzien van alle moderne faciliteiten (zoals gratis internet). Goed nieuws voor onze opdrachtgever dus !

Het weer is deze dag prachtig: een blauwe lucht, nauwelijks wind en zo af en toe een winterzonnetje. Wat een contrast met november toen ik op een koude, vieze dag in Praag was. De stad leeft ook gelijk op, mensen lachen, winkels zetten hun deuren open en op de vele bankjes zitten mensen die genieten van het uitzicht en het voorzichtige zonnetje. Op de Karelsbrug is het rustig en de gemeente grijpt de gelegenheid aan om enkele noodzakelijke reparaties aan de brug uit te voeren. Voor mij een mooie kans om enkele foto's te maken die van april t/m oktober nauwelijks mogelijk zijn door de mensenmassa.

We vliegen met SkyEurope, een prima no-nonsense maatschappij. Het is opvallend te zien hoe hard er door alle betrokkenen aan wordt gewerkt om op tijd te vliegen. De vlucht naar Praag had een geplande vertrektijd van 08.40 uur en om stipt 08.40 uur stonden we aan het begin van de startbaan en werd er gas gegeven. 's Avonds idem, op de minuut af precies werd er vertrokken.